Kapancı Cemaati ve Mevlevilik

İslam mistisizmi de diyebileceğimiz Sufizmin  -özellikle  Melamilik, Mevlevilik ve Bektaşilik gibi tarikatlerin-  Sabetaycılık ile ilişkisi bu konuda araştırma yapan herkesin dikkatini celbetmiş bir mevzudur.Bu ilişkinin temellerinin bizzat Sabetay Sevi tarafından atıldığını söylemek yanlış olmaz.Sevi'nin bir Kabalist olması, Kabalanın da Endülüs'te Müslüman Sufi tarikatler içinde gelişmiş olması, bu ilişkinin tarihi boyutunu gösteren önemli bir noktadır.

Sabetay Sevi'nin  Edirne Sarayı'nda yargılanıp ihtida etmesinin  ardından Sultan IV. Mehmet tarafından kendisine ''kapıcıbaşılık'' unvanı verilmiştir.O dönem Edirne, İmparatorluğun farklı bölgelerinden gelen  İslam alimlerinin toplandığı bir şehirdir ve  Sabetay Sevi'nin de dönemin Şeyhülislamı  Vani Mehmet Efendi'nin  düzenlediği ve  ulemanın  ilmi müzakereler yaptığı , (Sultan IV Mehmet'in de kimi zaman katıldığı)  toplantılara katılıp İslami bilgisini artırmış olması ihtimal dahilindedir.

Ortodoks  İslam konusunda bilgisini artıran  Sabetay Sevi, heterodoks İslami tarikatlerle de içli dışlıdır.Sevi'nin özellikle Bektaşi ayinlerine katıldığı  hatta müridlerine ölümünün  ardından (kimi yazarların Bektaşi olduğunu ididia ettiği) Niyazi Mısri tekkelerinin yakınlarında yaşamalarını vasiyet ettiği rivayet edilir.

Sabetay Sevi'nin vefatının ardından  halefinin kim olacağı yönündeki tartışma Sabetaycıların 3 ayrı cemaate bölünmesine sebep olmuştur.Sevi'nin kayınbiraderi Yakub'u halife olarak kabul edenler ''Yakubi'' olarak anıldılar.Yakub'un muhalifi olan Abdurrahman Çelebi'nin oğlu Osman Ağa'nın  takipçileri  Karakaş gurubunu oluşturdular.(Sabetay Sevi'nin ölümünden 9 ay sonra doğan Osman Ağa'nın Sevi'nin reenkarnasyonu olduğu inancı hakimdi bu gurupta). Sabetay Sevi'nin orjinal doktrinine sadık kalan kesim ise '' Kapancılar '' olarak isimlendirildi.

Sabetaycı cemaatlerin kendi aralarındaki çekişme ilişki kurdukları sufi tarikatlerin de ayrışmasına sebep olmuştu.Karakaşlar daha çok Bektaşi ve Kapancılar ise Mevlevi tarikatlerine intisap etmeye başlamışlardı.

Kapancı Cemaatinin kurucularından Derviş Efendi'nin de Mevlevi olduğu iddia edilir.Bu cemaatin  Mevleviliğe olan ilgisi  20. yüzyılda da devam etmiştir.Öyle ki cemaatin kurduğu Terakki okullarının açılışında Mevlevi Dervişlerin bulunması gelenek haline gelmiş, Mevlevi Şeylerin çocukları bu okullarda bedava eğitim  almışlardır.(Bu şeylerin zaten Sabetaycı oldukları söylenilebilir).Terakki okullarının kurucularından Mustafa Fazıl bey de Mevlevi Dedesidir.

 

Yunan yazar N. Stavroulakis'le birlikte aile kültürünü ve Dönme yemeklerini tanıttığı bir kitap yazan  Kapancı cemaatinden oyuncu  Esin Eden de kitabında sık sık Mevleviliğe atıfta bulunmuştur.Mevlevilik bağı  olan bir diğer tanınmış isim de gazeteci yazar Sabiha Sertel. Kapancı Cemaatinden  olan Sertel'in babası Nazmi Efendi  gençliğinden itibaren  düzenli olarak Mevlevi ritüellerine katılan, Mevlevi  Dedesi Derviş Ali'nin torunu olmaktan gurur duyan bir isimdir.Nazmi bey, Terakki mezunu olan kendi oğlu Mecdi bey'in de düzenli olarak Mevlevi Dergahına gitmesini sağlamıştır.Soyadı kanunundan sonra Mecdi bey  ''Eren'' soyadını alırken kardeşleri ''Derviş'' ve ''Deriş'' i tercih etmiştir.

 İşadamı Fuat Bezmen'in annesinin dayısı Mehmet Esat Dede, 1848 yılında zengin Kapancı ailelerden birinin çocuğu olarak Selanik'te dünyaya gelmiştir.Selanikteki eğitiminin  ardından İstanbul'a giden ve burada Mevlevi dervişlerle tanışan Esat Dede, önce Mevlana'nın şehri Konya'yı daha sonra da Mekke'yi ziyaret etmiş, Mevlevi tarikatine intisab etmesinin ardından yirminci  yüzyılının önemli  Mevlevi şeyhlerinden biri  haline gelmiştir.Önce Yenikapı dergahında daha sonra da Kasımpaşa Mevlevihanesinde  görevlendirilen Esat Dede  samimi olarak İslam'a ihtida etmiş olduğunu dile getirmiştir.

Mevlevi olan Sabetaycılara örnek gösterebileceğimiz diğer bir isim de  Dışişleri eski bakanlarından (Yakubi Cemaatinden) Emre Gönensay'ın atalarından, mübadeleyle Selanik'ten Türkiye'ye gelen İshak Dede'dir.Mevlevi şeyhi olmasına rağmen Sabetaycı inancını sürdüren İshak Dede Sabetaycılar arasında da haham pozisyonuna yükselmiştir:

Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte tekke ve zaviyelerin kapatılması kararı alınması Sabetaycıların Mason localarına yönelmesine sebep olmuştur.

Not:Sabiha Sertel'in kardeşi  Hidayet Eren'in oğlu Neşet bey, Mevlana'nın torunlarından Hatice Fevziye Uraz ile evlenmiş.Hatice Fevziye hanım'ın diğer evliliğinden dünyaya gelen kızı Fatma Sohtorik, Erdal İnönü'nün kayınbiraderinin eşidir.

Mevlana'nın soyağacında yer alan isimlerden Hatice Fevziye Uraz'ın teyzesi Müveddet hanım, diplomat ve 

yazar Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun kardeşi Ahmet Refik Anabolu'nun gelinidir.Müftüoğlu ve Anabolu'nun anneleri , Halvetiye şeyhlerinden Tahir Efendi'nin oğlu Şeyh Ahmet Bedrettin Efendi'nın kızı ve otuzikinci göbekten Niyazi Mısri'nin torunudur.

Tevfik Fikret'in eniştesi olan Ahmet Refik Anabolu'nun kızı Melahat hanım'ın oğlu Özer bey, Bektaşi Şeyhlerinden Nafi Baba'nın torununun kızı Nermin hanım ile evlenmiş:

Nafi Baba - Ahmet Hikmet Müftüoğlu - Tevfik Fikret - Ömer Madra - Behiç Erkin - Erdal İnönü - Kapancı Cemaati - Rasim Ferit Talay - Garan ailesi

Halvetilerin Sabetay Sevi'yi bir ''ermiş'' olarak kabul ettikleri iddia edilir:

Fuat Bezmen'in annesinin dayısı olan Mevlevi Şeyhi Mehmet  Esat Dede'nin müridlerinden, Milli Eğitim eski Bakanı Hasan Ali Yücel, Sabetaycı okullara denklik verilmesini sağlamıştır.(Öncesinde bu okulların mezunlarının üniversiteye gitmek için devlet liselerinde ayrı bir sınava girmeleri gerekiyordu).Kendisi de .bir süre Fevziye Mekteplerinde öğretmenlik yapan Hasan Ali Yücel, ikiz çocukları Şair Can Yücel ve Canan hanım'ı anaokulu eğitimi için Feyzi Ati okuluna göndermiş.

Hasan Ali Yücel'in amcazadesi  Talha bey , Samiha Ayverdi'nin kızı Nadide Uluant'ın babası olan Ali Haydar bey'in  başka bir eşinden dünyaya gelen kızının eşidir.Bilindiği gibi Samiha Ayverdi , Kenan Rıfai dergahının Cemalnur Sargut'tan önceki postnişinidir.

Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları  Hastanesinin kurucusu olan Kapancı Cemaatinden Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Uzman oğullarına Tasavvufta varoluş mertebeleri olan ''Nasut , Ceberut ve Lahut'' terimlerini isim olarak vermiştir.Dr. Mazhar Osman'ın kızkardeşi Pakize hanım  ve kızı İrem  hanım, Eskişehir Mevlevi Dergahı şeyhi Hüseyin Hüsni Dede'nin oğullarıyla evlenmişler:

Eskişehir Mevlevihanesi

Şeyh Mehmet Esat Dede'den Mesnevi okuyan, Eskişehir Mevlevihanesi şeyhi Hüseyin Hüsni Dede'den Mesnevi icazeti alan  Yenikapı Mevlevihanesi Şeyhi Mehmet Celaleddin Dede:

Yenikapı Mevlevihanesinin insanları

Yenikapı Mevlevihanesi şeyhleri Abdülbaki Nasır Dede'nin torunu ve Şeyh Osman Selahaddin Dede'nin oğlu olan Mehmet Celaleddin Dede'nin oğlu Abdülbaki Baykara Dede,  Dr. Mustafa  Münif Paşa'nın kızı  Güzide hanım ile evlenmiş.

Dr. Mustafa Münif Paşa'nın kızı Ayşe Zahire hanım , Mehmet Celaleddin Dede'nin kızı Fatma Naciye hanım'ın oğlu Saib Aykut'un eşidir.Saib bey'in kardeşi Hümeyra Aykut, Altemur Kılıç'ın annesidir. 

Dr. Mustafa Münif Paşa'nın gelini Mefharet Kocaolçum , Fevziye Mektepleri Vakfı eski başkanı olan Kapancı Cemaatinden Osman Fazıl Erbelger'in akrabasıdır:

Resneli Niyazi bey - Mustafa Münif Paşa - Altemur Kılıç

Kapancı Cemaatinden Osman Fazıl Erbelger'in bacanağı Aziz Tansever, Kasım Gülek'in eşi Nilüfer hanım'ın ilk eşidir.Nilüfer hanım ve kardeşi  (Adı)  Aylin Devrimel ,Sadrazam Giritli Mustafa Naili Paşa'nın torunlarındandır.Mustafa Naili Paşa'nın torunlarından Muhiddin bey, Şeyh Mehmet Celaleddin Dede'nin  damadı , Altemur Kılıç'ın annesi Hümeyra Aykut ve Saib Aykut'un babalarıdır.

Konya Mevlana Dergahı'nın son postnişini olan  Konya Mebusu ve  T.B.M.M. 1. Reis vekili Abdülhalim Çelebi, Mevlana'nın torunlarındandır:

Abdülhalim Çelebi'nin  eşi  Kevser hanım, Yenikapı Mevlevihanesi Şeyhi Kemalettin Efendi'nin kızıdır.Kemalettin Efendi , Şeyh Mehmet Celaleddin Efendi'nin kardeşidir.

  Yenikapı Mevlevihanesi Şeyhi Kemaleddin Efendi'nin kızı Münire Aykut'un torunu Osman Bayru ve  eşi Esin hanım, Karakaş cemaatinden Osman Atam ile İpekçi ailesinden  olan eşi Cavidan hanım'ın evlatlığıdır.Mevlana soyundan gelen Esin Çelebi Bayru'nun teyzesi Fevziye Uraz , Sabiha Sertel'in kardeşinin oğlu  Neşet Eren ile evlenmiş.

Münire Aykut'un kardeşi Kesibe hanım, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun akrabası Mehmet Karaosmanoğlu'nun eşidir.

 Yenikapı Mevlevihanesi Şeyhi Kemalettin Efendi'nin damadının kardeşi Muhtar Burak'ın kızı Güzin hanım , Kapancı Cemaatinden İzzet Akosman'ın eşidir.Güzin Akosman'ın annesi Ayşe Sıdıka hanım, Sultan II. Abdülhamid'in süt kardeşi olan Yeni Osmanlılardan Menapirzade Nuri bey'in kızıdır:

Kemal Derviş - Komili ailesi - Nazım Hikmet - Ahmet Mavitan - Mevlana - Mardinizadeler - Coşkun Kırca - Bezmenler - Talat Muşkara

Araştırmacı Rosanes, başlarında bir Derviş'in bulunduğu Müslüman bir topluluğun Sabetay Sevi'nin öğretisine inandığını yazmış:

Osmanlı'nın son dönemlerinde Selanik'te sadece Sabetaycıların değil Musevilerin de Mevlevi ritüllerine katıldığı biliniyor.

Ulagay ailesi - Mazhar Osman - Nemlizadeler - Kemal Ohri - Şevket Taşlıca

Gümrük memuru bir babanın çocuğu olarak 1880 yılında İstanbul'da dünyaya gelen İbrahim Ethem  Ulagay , idadiyi bitirdikten sonra Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de eğitimine devam etmiştir.Buradan mezun olduktan sonra Gülhane Askeri Hastanesine giren Ulagay, hem bu hastanenin hem de Bahriye Hastanesinin laboratuvarlarını kurmuştur.Ardından Darphane kimyahanesine tayin edilen Ulagay burada biyokimya ihtisası yapmıştır:
                                                                           

İbrahim Ethem Ulagay önce içgüveysi olarak girdiği Fatih'teki  konağı, daha sonra da konağın yanması üzerine taşındığı Gedikpaşa'daki evinin alt katını labaratuvar haline getirir ve 1903 yılında Gedikpaşa'daki bu laboratuvarı  '''Kimyager Doktor İbrahim Edhem Tahlilhanesi'' olarak adlandırır.Ulagay'ın oğullarının da çalıştığı,  artık eve sığmamaya başlayan müessese önce Çemberlitaş'a ardından da Peykhane Caddesine nakledilir:                                                                        

   

İbrahim Ethem Ulagay'ın  1943 yılındaki vefatının ardından 1954 yılında, Marshall yardımları sayesinde kimyaevi Fabrikaya dönüştürülmüştür.2003 yılında yüzüncü yılını kutlayan İbrahim Ethem İlaç şirketi 2001 yılında İtalya firması Menarini ile ortaklık kurmuş.

Heykeltraş İsmail Hakkı Ulagay ve Hariciyeci Aşir Ulagay'ın kardeşi olan İbrahim Ethem Ulagay, kendi tesis ettiği ve müdürlüğünü yaptığı  Burhanı Terakki mektebiyle  eğitim  alanında da hizmet vermiştir.

                                                                               

İbrahim Ethem Ulagay, eşi Seyyide Münire hanım  ve oğulları

İbrahim Ethem Ulagay'ın eşi:

İbrahim Ethem Ulagay'ın oğlu Dr. İlhan Ulagay'ın eşi: (Osman Ulagay anlatıyor)

Ne de olsa rahmetli amcam (Prof. İlhan Ulagay) tanınmış bir karaciğer uzmanıydı ve yıllar önce bu konuda konuştuğunu duymuştum bir kez. Halen hayatta olan eşi, yani yengem Tuba Ulagay ise ünlü akıl hastalıkları uzmanı Mazhar Osman beyin kızı ve ben kısa pantolonlu çocukken babamın beni Mazhar Osman beyin elini öpmeye götürdüğünü hatırlıyorum. Demek ki ihtihar konusunda da "uzmanca" bir analiz yapabilirim. 

İbrahim Ethem  Ulagay'ın oğlu Suat Ulagay'ın kayınvalidesi:

İbrahim Ethem Ulagay'ın oğlu:

Rasin Ulagay'ın eşi Perran hanım'ın annesi :

Perran Ulagay'ın kuzeni:

İbrahim Ethem Ulagay'ın oğlu Nezih  bey'in eşi:

Şermin Ulagay'ın oğlu Osman Ulagay'ın eşi Sezgin hanım'ın halazadesi

Not: İbrahim Ethem Ulagay'ın oğlu Nezih bey ve gelini Şermin Ulagay'ın oğulları ekonomist Osman Ulagay:

Osman Ulagay'ın eşi Sezgin hanım'ın halazadesi Basketbolcu Şevket Taşlıca:

Çok erken kayan bir yıldız

Nezih ve Şermin Ulagay'ın kızları Melek Ulagay: Filistin dağlarından kamera arkasına

Melek Ulagay'ın eski eşi ve oğlunun babası Ressam Orhan Taylan, Mithat Paşa'nın kızı Memduha hanım ile Trablusgarp valisi Ahmet Rasim Paşa'nın oğlu Mehmet Vefik bey'in oğulları olan Refik Fenmen'in torunudur:

Şermin Ulagay'ın kardeşinin eşi Peran Kortel'in kardeşinin bacanağı Ali İhsan Göğüş, gazeteci Zeynep Göğüş'ün babası, Hasan Celal Güzel'in dayısı ve Hatay cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen'in yeğenidir:

Şair Nigar hanım - Ulagay ailesi - Zeynep Göğüş - Hasan Celal Güzel

Peran Kortel'in  amcasının damadı Abidin Zafir, Şeyh Zafir Efendi'nin torunudur:

Cihat İren - Şeyh Zafir ailesi - Ulagay ailesi - Melih Cevdet Anday

Peran Kortel'in annesi Zübeyde hanım, Sadrazam Koca Yusuf Paşa'nın torunlarından Maarif Nazırı Haşim Paşa ile Sadrazam Mahmut Nedim Paşa'nın torunlarından Fatma Münime hanım'ın kızlarıdır.Peran hanım'ın teyzesinin oğlu Ümit Mazhar bey, Halide Edip Adıvar'ın eşlerinden Salih Zeki Sayar'ın oğlu Faruk Sayar'ın bacanağıdır:

Nazım Hikmet - Salih Zeki Sayar - Halide Edip Adıvar - İrene Melikoff - Ulagay ailesi

                                                                              

İbrahim Ethem Ulagay'ın oğlu Rasin bey'in eşi Perran hanım'ın dayısı  Kurmay Yarbay  Kemal Ohri, Edirne Müdafii Şükrü Paşa'nın damadıdır.Fethullah Gülen'in annesi Refia hanım'ın akrabası olan Şükrü Paşa'nın gelini Gönül Edirne'nin anneannesi, eski siyasetçilerden Tahsin Uzer'in kardeşidir.Tahsin Uzer'in diğer kızkardeşinin oğlu Vala bey, Tuncel Kurtiz'in babasıdır:

Fethullah Gülen - Güliz Onursal - Rasim Öztekin

Tuncel Kurtiz - Tahsin Uzer - Necdet Üruğ - Faruk Gürler

İbrahim Ethem Ulagay'ın oğlu Suat Ulagay bir dönem siyasete atılmış:

Suat Ulagay ve Rus asıllı eşi Fatma Aliye hanım:

Suat - Aliye Ulagay çiftinin kızları Reya hanım, Karakaş Cemaatinden Göksun ailesinin gelinidir:

Ulagay ailesi - Karakaş Cemaati - Oktay Sinanoğlu - Refet Bele

Reya Ulagay Göksun'un kızı Reyhan hanım'ın eski eşi Enis Çiftçi'nin kardeşinin eşi Nilüfer hanım, Raif Dinçkök'ün kızıdır:

Ulagay ailesi - Karakaş Cemaati - Raif Dinçkök - Kapancı Cemaati

 Suat Ulagay'ın  bacanağı Mithat Nemli'nin torunları Feyha ve Sedat Nemli'nin anneleri Nilgün hanım, Ercüment Karacan'ın ilk eşidir.Nilgün hanım, Ercüment Ekrem Talu'nun baldızı Seniha Dino ile Celal Nuri İleri'nin kızları Pervin hanım'ın kızıdır:

Ulagay ailesi - Ercüment Karacan - Hasan Pulur - Can Kıraç

İbrahim Ethem Ulagay'ın oğlu Dr. İlhan Ulagay'ın kayınpederi Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman (Uzman) Kapancı Cemaatindendir:

Dr. Mazhar Osman Uzman'ın kızı İrem hanım ve kızkardeşi Pakize hanım, Eskişehir Mevlevihanesi Postnişini Hasan Hüsni Dede'nin farklı eşlerinden dünyaya gelen oğullarıyla evlenmişler:

Eskişehir Mevlevihanesi

İbrahim Ethem Ulagay'ın  kayınbiraderi Dr. Halil Çıray, Halit Ziya Uşaklıgil'in kızı Bihin hanım ile evlenmiş.Bu evlilikten dünyaya gelen Ayşe hanım, Ord. Prof. Ratip Berker'in eşidir:

Asaf Savaş Akat - Nadir Nadi - Halit Ziya Uşaklıgil - Ulagay ailesi - İsmail Erez

İbrahim Ethem Ulagay'ın kayınbiraderi Hayri Çıray'ın gelini Refia hanım'ın teyzesi Hatice Meliha Resne, Resneli Niyazi bey'in kardeşinin eşidir:

Karamehmet ailesi - Sabuncu Hacı Şakir - Halit Kıvanç - Resneli Niyazi bey - Ulagay ailesi

Ayaydın ailesi - Hümeyra Özbaş - Talat Muşkara - Yunus Nadi - Rauf Orbay

Aydın eski Belediye Başkanı ve Türkiye'nin İncir kralı İzzet Ayaydın:

Bugün, 1917 yılında Aydın Belediye Başkanlığı görevini yürütürken, Padişah Sultan Reşat’tan kendisine paşalık nişanı verilen Eğinli İzzet Bey’i tanıtacağım.Aslen Erzincan-Eğin kasabasından olan İzzet Bey’in ağabeyi Hacı Mustafa 1850-1855 yılları arasında Söke Süvari alayında askerlik yaparken, bölgenin ikliminin hayvancılığa çok müsait olduğunu görünce askerlik bitiminde Söke’de kalmaya karar verir. Bu kararı almasında amcasının oğlu Hacı Halil Paşa’nın babası Eyüp Sabri’nin rolü vardır. Eyüp Sabri o sırada Söke Müftülüğü görevini yürütüyordu.Hacı Mustafa askerlik bitiminden sonra tek başına, Söke’ye göçtü ve ailenin esas mesleği olan bir kasap dükkanı açtı. H. Mustafa kısa sürede işlerini yola koyunca, baba Ömer Efendi de dahil olmak üzere kardeşleri (Söke eski Belediye Başkanı) İzzet (Paşa) ve kız kardeşleri Fadime ve Rukiye Söke’ye göçtüler.Hacı Mustafa ve kardeşi Behbet efendi Söke’nin zenginleri arasına girdi. H. Mustafa kasaplığı bırakıp kereste tüccarlığı yaptı. Bu sırada Söke ovasında araziler satın aldı. Kardeşi Behçet efendi de işleri çok ilerletti. Göktepe Pasajının bulunduğu yere büyük bir han yaptırdı. İzzet Bey ise erkek kardeşlerin en küçüğüydü. O ticari hayatını Söke’de değilde, İncirliova civarlarında devam etti. İzzet Bey, on-onbeş yıl içinde ailenin en zengin ferdi haline geldi. Amcasının oğlu Hacı Halil Paşa ile yarışırcasına Aydın, Ortaklar ve Nazilli’ye kadar yaklaşık 280 adet arazi zeytin ve incir bahçesi sahibi oldu.

İzzet  Ayaydın, Sultan Vahidettin'in torunu Hümeyra Özbaş'ın gelin gittiği, Meltem Cumbul'un eski eşi Alican Özbaş ve Ajda Pekkan'ın eski sevgilisi  olan babası Erol Özbaş'ın dahil olduğu Sökeli Özbaş  ailesininin  büyüğü Hacı Halil Paşa'nın amcazadesidir.

Türkiye’nin incir kralı ,büyük hayırsever 

Herhalde bu hayırseverlik aileden geliyor. Hilmi Fırat ve Özbaş aileleri ile İzzet Ayaydın’ın kardeş çocuklarının torunlarıdır. Hacı Halil Paşa, Ramazan Paşa Camii’nin tamirini yaptığı için padişah ona da paşalık nişanı vermiştir.Ünlü şair Ümit Yaşar Oğuzcan’ın İzzet Paşa’nın ölümünün 30. Senesinde yazdığı şiir.Bir kısmı gözyaşı ile kan bırakıp gittiler.

'' Bir kısmı köşk, han, arazi altın bırakıp gittiler.Hepsi de birer tatlı can bırakıp gittiler.Çok az kişi gördüm ki, Aydınlı İzzet misali Artlarında şerefle, şan bırakıp gittiler ''

İzzet Paşa’nın eşi 1889 yılında İncirliova Güllübahçe köşkünde doğdu. Babası Osmanlı ordusunun topçu subayı idi. Soyadı Kanunu çıkınca aile Topçuoğlu soyadını almıştır. Asalet ve arazileri anne sülalesinden gelmektedir. Anne sülalesi Mazlumoğullarındandır. Bu aile Osmanlı imparatorluğu devrinden beri gelmekte olan, Sandıklı havalisi Tımar beyleridir. Hürmüz Ayaydın Mazlumoğlu Hamdullah Bey’in (tek) yegane çocuğu olan Ayşe hanımın kızıdır.

Hürmüz Ayaydın’ın ağabeyi Nazmi Topçuoğlu ise, 1888 doğumlu. Tariş ve Tariş Bankı kuran üç kişiden biri ve başıdır. Tariş İncir Birliği olarak 1913 yılında kurulmuştur. Kuruluş sebebi de fakir Türk incir köylüsünün zengin İngiliz ve Levanten ihracatçı tüccarlar tarafından incirlerinin yok pahasına satın alınmasını önlemek içindir. Tariş İncir Birliğini parasal bakımdan desteklemek için de Milli Aydın Bankasını kurmuştur. Milli Aydın Bankası sonradan Tariş tarafından satın alınarak adı Tariş Bank olmuştur.Milli Mücadeleye katılan Nazmi Topçuoğlu 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da Mustafa Kemal Atatürk’ün yanında bulunarak Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışında bulunmuş ve meclisin ilk katiplerinden olmuştur. Siyasal Bilgiler mezunu olan Topçuoğlu, Atatürk’ün direktifi ile Aydın milletvekili seçilmiştir. Uzun süre milletvekilliği yapmış ve 2. Dünya Savaşı sırasında tarım ve ayrıca Ticaret Bakanlığında bulunmuş ve İzmir Fuarını, Ticaret Bakanı olarak hep o açmıştır. Türkiye’deki kooperatifçiliğin babası olarak anılır. Tarım Kredi Kooperatiflerinin tüzüğünü ve kuruluşunu hazırlamıştır. Böylece fakir köylünün zengin tüccarlar tarafından sömürülmesini önlemiştir. 1940 yılında Türk Petrolü kurarak yabancı petrol şirketleri karşısında Türk Milli petrol politikasının temelini atmıştır.

                                                     İzzet Paşa , İzzet Paşa'nın eşi Hürmüz hanım


İzzet Ayaydın'ın amcazadesi Halil Paşa'nın oğlu:
                                                                               

İzzet Ayaydın'nın baldızı:                                                                          

Nafize Tufan'ın damadı:

İzzet Ayaydın'ın oğlu Ethem İzzet bey'in düğünü:

                                                            

Başmuharririmiz Bay Yunus Nadi'nin küçük kızı Bayan Nilüfer Nadi ile Aydın eşrafından İzzet Ayaydın'ın oğlu Etem İzzet Ayaydın nişanlanmışlardır.Cumhuriyet tahrir heyeti her iki güzide ailenin münevver ve güzide çocuklarının hayatlarını teşrik için verdikleri bu kutlu kararı en saf ve samimi duygularile alkışlar ve kendilerine olduğu kadar sayın ailelerine de saadetler temenni eyler.

                                                          Cumhuriyet, 16 Temmuz 1937

                                                           Mes'ud bir nikah  

Başmuharririmizin küçük kızı Nilüfer Nadi ile Cumhuriyet Merkez Bankası kontrolörü Etem İzzet Ayaydının nikahları  dün iki tarafın akrabaları ve yakın dostları huzurile Eminönü  evlenme memurluğunda kıyılmıştır.Cumhuriyet ailesi genç çifti bütün kalbile tebrik eder ve kendilerine saadetler diler.  

Nilüfer Nadi'nin vefat İlanı:                                                                                      

İzzet Ayaydın'ın kızı Muazzez hanım ve damadı Celal Murat Orbay:

Not:Celal Murat Orbay'ın halasının kızı Melike Şasa'nın dayısı Avni Okçu, Nazım Hikmet'in teyzesi Sare hanım'ın son eşidir.Sare hanım'ın ilk eşi olan Fethi Ahmet Paşa'nın torunlarından Şevket Mocan'la ortak çocuğu Ayşe Şemsinur hanım, Dündar Baştımar'ın eşidir:

Emre Gönensay - Rauf Orbay - Ayse Şasa - Dündar Baştımar - Karakaş Cemaati - Kemal Kayacan

Muazzez Orbay'ın akrabası Prof. Dr. Türkkaya Ataöv'ün eşi Candan hanım, Cemal Hakkı Selek'in kızıdır.Candan Ataöv'ün kardeşi Alp Selek, Mısır Çarşısı davasında yargılanan Pınar Selek'in babasıdır.

Refik Halit Karay - Taner Berksoy - Ertan Anapa - Türkkaya Ataöv - Cemal Hakkı Selek - Rauf Orbay

Yunus Nadi'nin kızı , Nilüfer Nun'un  kardeşi Leyla Uşaklıgil, Halit Ziya Uşaklıgil'in gelinidir.Leyla hanım'ın kızı Emine Uşaklıgil, Asaf Savaş Akat'ın ilk eşidir:

Leyla Uşaklıgil'in görümcesi Bihin Uşaklıgil'in oğlu Reşdan bey'in halasının oğlu  Nihat Yılmaz bey, Ebru Şallı'nın eski eşi  Harun Tan'ın ilk eşi Ceylan hanım'ın dedesidir

Leyla Uşaklıgil'in  görümcesi Bihin Uşaklıgil, İbrahim Ethem Ulagay'ın kayınbiraderi ile evlenmiş.

Asaf Savaş Akat - Nadir Nadi - Halit Ziya Uşaklıgil - Ulagay ailesi - İsmail Erez

Yakubi Cemaatinden İbrahim Ethem Ulagay'ın kayınbiraderi Halil Çıray ile Bihin Uşaklıgil'in evliliğinden dünyaya gelen Ayşe hanım, Ord. Prof. Dr. Ratip Berker'in eşidir.

Ord. Prof. Ratip Berker'in babasının akrabası İsmail Müştak Mayakon, İzzet Melih Devrim'in kayınpederidir:

İzzet Melih Devrim - Tepedelenli Ali Paşa - Halit Ziya Uşaklıgil - İsmail Erez - Ulagay ailesi

Ratip Berker'in ilk eşi ve oğlu Prof. Nihat Berker'in annesi Leyla hanım, İsmail Erez'in kuzenidir.Asala'nın öldürdüğü büyükelçilerimizden İsmail Erez'in eşi Necla hanım, İnegöllüzade Saffet bey'in torunudur.

Nafize Tufan ve Talat Muşkara'nın torunları olan Aydın Muşkara'nın eşi Zeynep hanım'ın kuzeni Gülsevil hanım, İnegöllüzade Selami bey'in kızı Ayşe Güldeste Selek'in torunudur:

Talat Muşkara - Köprülü ailesi

Nafize Tufan'ın kızı Sevda Postacıoğlu'nun eltisinin teyzesi Saadet hanım, Yaşar Nabi Nayır'ın dünürüdür.

Talat Muşkara - Ömer Madra - Yaşar Nabi Nayır - Karakaş Cemaati

Hüseyin Avni Özbaş'ın oğlu Halil Özbaş, Sultan Vahidettin'in kızı Ulviye Sultan ile Son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa'nın oğlu İsmail Hakkı Okday'ın kızları olan Hümeyra hanım'ın eşidir.Özbaş çiftinin kızları Hanzade hanım, Osman Refik Evliyazade ile evlenmiş:

Osman Refik Evliyazade'nin annesi, Karakaş Dilber ailesinin kızıdır.Osman Refik bey'in babası,  Adnan Menderes'in dayısının kızı  Mesude hanım ile Berin Menderes'in dayısının oğlu Nejat Evliyazade'nin oğludur.

Hüseyin Avni Özbaş'ın eşi Talat hanım, Sokullu Mehmet Paşa'nın torunlarındandır.Talat hanım'ın kardeşi Ekrem bey'in damadı Nejat Çiftçi , Kazım Karabekir'in kayınbiraderidir.İclal Karabekir ve  Nejat Çiftçi'nin dayılarının eşi , Adnan Menderes'in dayısının kızıdır.Çiftçi ailesinin soyu Moralı İbrahim Paşa'nın oğlu Halil Paşa'ya dayanır.

Hüseyin Avni Özbaş'ın gelini Şükufe hanım'ın kardeşi Haşmet bey, Mahmut Esat Bozkurt'un damadıdır:

Mahmut Esat Bozkurt - Hümeyra Özbaş - Demirören ailesi

Hüseyin Avni Özbaş'ın kızı Jale Aksal'ın eşi olan eski Maliye Bakanlarından İsmail Rüştü Aksal'ın kardeşi, Yunus Nadi'nin gelini Berin Nadi'nin halazadesi Gülseren hanım'ın eşidir:

Hasan Hüsnü Paşa - Ali Kemal bey - Hümeyra Özbaş - Berin Nadi

Jale Aksal'ın ilk eşinden dünyaya gelen kızı Banu hanım'ın eşi Galip Adalan, Erol ve Haldun Simavi'nin teyzelerinin torunudur.Galip bey'in babası Şevket Adalan, İsmail Rüştü Aksal'ın Maliye bakanı olarak görev yaptığı 18. Türkiye Cumhuriyeti hükümetinde Bayındırlık Bakanı olarak görev almıştır:

                                                                     İçimizdeki İsrail

Hümeyra Özbaş - Şevket Adalan - Simavi ailesi - Faik Nüzhet Terem

DYP'nin kurucularından ve Türkiye'nin ilk Turizmcilerinden Ali Rıza Özbaş, Hüseyin Avni Özbaş'ın akrabasıdır.Ali Rıza Özbaş'ın oğlu Erol Özbaş, Ajda Pekkan ile yaşadığı ilişki, oğlu Alican Özbaş ise Meltem Cumbul ile yaptığı evlilikle gündeme gelmişti:

  İzzet Ayaydın'ın torunu M. İhsan Ayaydın, SP Genel başkanı Temel Karamollaoğlu'nun üniversiteden    arkadaşıdır.İhsan Ayaydın 2018 seçimlerinde SP'den milletvekili adayı olmuş.